Strona główna -> Kościół w Łaszczowie

Ciekawym akcentem w krajobrazie Łaszczowa jest kościół parafialny p.w. św. Apostołów Piotra i Pawła. Smukła sygnaturka kościoła widoczna jest od południowej strony osady.

Początki parafii sięgają jeszcze roku 1397, kiedy to we wsi Małoniż powstał kościół ufundowany przez Andrzeja Morawę, właściciela wsi. Kościół ten został w 1549 r. przeniesiony do Łaszczowa wraz z jego lokacją. Pierwotnie był to kościół drewniany, wzniesiony na planie krzyża, o czym wzmiankują wizytacje z 1603 r. i następne z XVIII w.

Obecny kościół parafialny wzniesiony został w latach 1749-1751. Ufundowali go Franciszek Salezy Potocki, krajczy koronny i jego żona Anna. Zrealizowali oni inicjatywę poprzedniego właściciela Łaszczowa Józefa Antoniego Łaszcza, biskupa sufragana chełmskiego i koadiutora kijowskiego.

Kościół w Łaszczowie budowano w trzech fazach.
  • Pierwsza to lata 1749-51, w których wzniesiono murowaną budowlę jednonawową z prezbiterium, zakrystią i małym przedsionkiem. Całość utrzymana była w stylu barokowym.
  • Druga faza budowy to okres 1815-1890. Kilkakrotnie zresztą przerywano budowę z powodu braku funduszy. Dobudowano wówczas kruchtę do nawy głównej, a w latach 60-tych XIX w. wyremontowano pokrycie dachowe oraz przeprowadzono renowację XVIII-wiecznych fresków.
  • Faza trzecia to prace remontowe, które w szerokim zakresie zostały podjęte w 1902 r. pod kierunkiem Jana Patrizio z Warszawy i to one nadały ostateczny kształt łaszczowskiej świątyni.

Tak więc dzieje kościoła w Łaszczowie naznaczone są nieustannymi pracami remontowymi, które faktycznie zakończyły się dopiero po usunięciu zniszczeń po II wojnie światowej.

Współcześni mieszkańcy Łaszczowa posiadają świątynię jednonawową, zamkniętą od południa trójbocznym prezbiterium z przylegającymi prostokątnymi zakrystiami. Bryła kościoła skromna, pozbawiona dekoracyjnych elementów, jest przykładem prowincjonalnej architektury.

Wnętrze świątyni przykryte jest kolebkowym sklepieniem z lunetami, podwójne pilastry podtrzymują gierowane belkowanie. Ściany pokryte są malowidłami z 1965 r. wykonanymi przez prof. T. Turkowskiego z Sanoka i mgr E. Nowotarską z Łańcuta. Pod tymi współczesnymi malowidłami prawdopodobnie znajdują się inne pochodzące z pierwszej fazy budowy kościoła, a więc z połowy XVIII w.

Ołtarz główny, ołtarze boczne, ambona i chrzcielnica z 1902 r., odznaczają się bogactwem form ornamentalnych nawiązujących w swym charakterze do stylu barokowego. W ołtarzu głównym umieszczony jest obraz "Zmartwychwstanie Pańskie". Po jego obu stronach między kolumnami znajdują się rzeźby apostołów.

O dawnej świetności świątyni świadczą zachowane do dziś późnobarokowe obrazy ("Ukrzyżowanie", "NMP Niepokalanie Poczęta") oraz wyroby XVIII-wiecznego rzemiosła artystycznego, np. monstrancja ofiarowana przez biskupa Józefa Łaszcza z herbem "Prawdzic". Warto też zwrócić uwagę na tablice epitafijne upamiętniające postacie zasłużone dla regionu i parafii:
- epitafium Rawicza Kosseckiego, b. rotmistrza wojsk polskich, zmarł w Nadolcach w 1893 r.
- epitafium Józefa Gabriela hr Szeptyckiego, dobrodzieja kościoła, zmarł w 1885 r.
- epitafium Wacława Świeżawskiego, właściciela Żernik i Ratyczowa, zmarł w 1836 r.
- tablica Henryka Kosztowskiego, szwoleżera 1-go Pułku I Brygady Legionów Polskich (zabity na Kresach pod Dołhobyczowem 10 XII 1918 r. pochowany w grobowcu rodzinnym na Powązkach).

Zabytki z łaszczowskiego kościoła świadczą o bogatej historii i burzliwych dziejach tych ziem.

Grażyna Żurawicka ZKK 1996




 



Autor: Gminny Ośrodek Kultury

2016 Gminny Ośrodek Kultury w Łaszczowie